{"id":6227,"date":"2026-06-26T08:22:47","date_gmt":"2026-06-26T06:22:47","guid":{"rendered":"https:\/\/tyrawa.pl\/?p=6227"},"modified":"2026-06-26T08:22:48","modified_gmt":"2026-06-26T06:22:48","slug":"nadchodzi-upal-dowiedz-sie-jak-sie-zachowac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tyrawa.pl\/?p=6227","title":{"rendered":"Nadchodzi upa\u0142. Dowiedz si\u0119, jak si\u0119 zachowa\u0107"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wraz ze wzrostem temperatur znacz\u0105co wzrasta ryzyko odwodnienia oraz przegrzania organizmu. Upa\u0142 mo\u017ce doprowadzi\u0107 do wyst\u0105pienia udaru s\u0142onecznego lub cieplnego, kt\u00f3ry jest stanem zagra\u017caj\u0105cym zdrowiu, a nawet \u017cyciu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jego objawy to: zm\u0119czenie, silne b\u00f3le i zawroty g\u0142owy, nudno\u015bci, gor\u0105czka, szum w uszach, drgawki, wzrost temperatury cia\u0142a zagra\u017caj\u0105cy \u017cyciu, wi\u0119ksza cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 bicia serca i oddechu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Upa\u0142 wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na uk\u0142ad nerwowy cz\u0142owieka. Wysokie temperatury mog\u0105 powodowa\u0107 ospa\u0142o\u015b\u0107, zdenerwowanie, a tak\u017ce wp\u0142ywaj\u0105 na poziom koncentracji i efektywno\u015b\u0107 pracy \u2013 musisz o tym pami\u0119ta\u0107, np. prowadz\u0105c samoch\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli odczuwasz zawroty g\u0142owy, os\u0142abienie, niepok\u00f3j lub dotkliwe pragnienie i b\u00f3l g\u0142owy, zadzwo\u0144 pod numer alarmowy (tel. 112). Je\u015bli to mo\u017cliwe przenie\u015b si\u0119 w ch\u0142odne miejsce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi przyjmujesz leki, b\u0105d\u017a w sta\u0142ym kontakcie z lekarzem, aby sprawdzi\u0107 jaki maj\u0105 wp\u0142yw na termoregulacj\u0119 i r\u00f3wnowag\u0119 wodno-elektrolitow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Upa\u0142 jest szczeg\u00f3lnie niebezpieczny dla os\u00f3b starszych i dzieci. Trzeba r\u00f3wnie\u017c zadba\u0107 o zwierz\u0119ta, gdy\u017c wysoka temperatura tak\u017ce u nich mo\u017ce prowadzi\u0107 do przegrzania organizmu. Pami\u0119taj, zwierz\u0119ta sta\u0142ocieplne, kt\u00f3re nie maj\u0105 gruczo\u0142\u00f3w potowych, reguluj\u0105 ciep\u0142ot\u0119 cia\u0142a innymi sposobami, np. psy wykorzystuj\u0105 odparowywanie \u015bliny z j\u0119zora podczas dyszenia. Dlatego, pozostawiaj\u0105c psa<br>w samochodzie na s\u0142o\u0144cu, nara\u017casz go na \u015bmier\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jak chroni\u0107 si\u0119 przed upa\u0142em?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ci\u0105gu dnia zamknij w domu okna i \u017caluzje, by ograniczy\u0107 nap\u0142yw gor\u0105cego powietrza do pomieszcze\u0144 (szczeg\u00f3lnie po stronie nas\u0142onecznionej). Okna otwieraj nad ranem i na noc, kiedy temperatura jest ni\u017csza \u2013 je\u017celi oczywi\u015bcie warunki bezpiecze\u0144stwa na to pozwalaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">No\u015b lekk\u0105 i przewiewn\u0105 odzie\u017c z tkanin naturalnych, w jasnych kolorach. Wspomo\u017ce to w\u0142a\u015bciw\u0105 termoregulacj\u0119 organizmu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Unikaj skrajnych temperatur \u2013 je\u017celi pracujesz w klimatyzowanych pomieszczeniach, nie wychod\u017a od razu na zewn\u0105trz, gdzie panuje upa\u0142 \u2013 mo\u017ce to spowodowa\u0107 szok termiczny, zw\u0142aszcza u starszych<br>i bardzo m\u0142odych ludzi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ogranicz opalanie, poniewa\u017c zbyt d\u0142ugie przebywanie na s\u0142o\u0144cu jest szkodliwe dla organizmu, kt\u00f3ry \u0142atwo mo\u017ce ulec przegrzaniu, a sk\u00f3ra poparzeniu. Przebywaj na s\u0142o\u0144cu nie d\u0142u\u017cej ni\u017c maksymalnie<br>2 godz. dziennie, stosuj\u0105c przy tym kremy ochronne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Unikaj forsownego wysi\u0142ku fizycznego w najgor\u0119tszej porze dnia. Wysi\u0142ek fizyczny, jak np. bieganie, mo\u017ce doprowadzi\u0107 do odwodnienia, skurcz\u00f3w mi\u0119\u015bni spowodowanych odwodnieniem i utrat\u0105 minera\u0142\u00f3w, przegrzaniem organizmu lub udaru cieplnego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u0119d\u0105c nad wod\u0105 pami\u0119taj, \u017ce nie wolno gwa\u0142townie wchodzi\u0107 do niej bezpo\u015brednio po opalaniu \u2013 zanim zaczniesz p\u0142ywa\u0107, op\u0142ucz cia\u0142o (twarz, klatk\u0119 piersiow\u0105) wod\u0105 do kt\u00f3rej wchodzisz i dopiero wtedy powoli si\u0119 w niej zanurz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podr\u00f3\u017cuj\u0105c samochodem, cz\u0119\u015bciej r\u00f3b przerwy i odpoczywaj w zacienionych miejscach, aby z\u0142agodzi\u0107 negatywny wp\u0142yw wysokiej temperatury na koncentracj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nawadniaj organizm \u2013 pij du\u017co wody, najlepiej niegazowanej<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W upalne dni przygotowuj lekkie posi\u0142ki, bazuj\u0105ce na owocach i warzywach, kt\u00f3re dostarczaj\u0105 organizmowi niezb\u0119dnych sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych i witamin. Unikaj t\u0142ustych, sma\u017conych<br>i wysokokalorycznych da\u0144, kt\u00f3re dodatkowo obci\u0105\u017caj\u0105 i tak zm\u0119czony upa\u0142em organizm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wysokie temperatury sprzyjaj\u0105 rozwojowi bakterii salmonelli, dlatego unikaj pokarm\u00f3w z surowych jajek, a tak\u017ce cz\u0119sto i dok\u0142adnie myj r\u0119ce. <strong>Unikaj alkoholu, poniewa\u017c sprzyja odwodnieniu organizmu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dzieci i zwierz\u0119ta<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pod \u017cadnym pozorem nie zostawiaj dzieci i zwierz\u0105t w zaparkowanym poje\u017adzie. Temperatura<br>w nagrzanym samochodzie mo\u017ce przekracza\u0107 nawet do 50 &#8211; 60 \u00b0C.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzieci podczas upa\u0142\u00f3w nie powinny wychodzi\u0107 z domu. Je\u017celi musisz wyj\u015b\u0107, ubierz dziecko w lekk\u0105, przepuszczaj\u0105c\u0105 powietrze, jasn\u0105 odzie\u017c. Pami\u0119taj o czapce, najlepiej z daszkiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chro\u0144 dziecko przed s\u0142o\u0144cem, m.in. u\u017cywaj\u0105c parasolki nad w\u00f3zkiem nawet wtedy, kiedy ten stoi<br>w ocienionym miejscu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podawaj dziecku letnie, lecz nie zimne napoje, w szczeg\u00f3lno\u015bci zio\u0142owe i\/lub owocowe herbatki, a tak\u017ce wod\u0119 mineraln\u0105 lub sok. K\u0105p dziecko w letniej (nie zimnej!) wodzie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Seniorzy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Seniorzy podczas upa\u0142\u00f3w nie powinni wychodzi\u0107 z domu. Je\u017celi jest to niezb\u0119dne, to koniecznie<br>z nakryciem g\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Seniorzy aktywni zawodowo &#8211; zalecenia dla pracodawc\u00f3w w poradniku <strong>\u201eDobry klimat w pracy\u201d<\/strong>&nbsp; www.gov.pl\/rodzina.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;Osoby starsze zwykle przyjmuj\u0105 wi\u0119ksze ilo\u015bci lek\u00f3w. Podczas upa\u0142\u00f3w, gdy organizm si\u0119 odwadnia, ich st\u0119\u017cenie w organizmie mo\u017ce si\u0119 zwi\u0119kszy\u0107 nawet do zagra\u017caj\u0105cego \u017cyciu. W zwi\u0105zku z tym, powinny one bardzo uwa\u017cnie monitorowa\u0107 swoje samopoczucie, a przede wszystkim stosowa\u0107 si\u0119 do zalece\u0144 zwi\u0105zanych z post\u0119powaniem podczas upa\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Warto wiedzie\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas opalania stosuj kremy z filtrem SPF \u2013 (sun protection factor). Pami\u0119taj jednak, \u017ce kosmetyki<br>z filtrem nie zapewniaj\u0105 pe\u0142nej ochrony. Zmniejszaj\u0105 jedynie ryzyko powstania poparze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Stopnie ochrony:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">SPF 2-6 \u2013 S\u0141ABY<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">SPF 9-12 \u2013 \u015aREDNI<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">SPF 15-25 \u2013 WYSOKI<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">SPF 30-50 \u2013 BARDZO WYSOKI<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">SPF &gt;50 \u2013 ULTRA WYSOKI<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kosmetyki z filtrem zawsze nano\u015b na sk\u00f3r\u0119 przed wyj\u015bciem na s\u0142o\u0144ce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pami\u0119taj, \u017ce efektywno\u015b\u0107 ochrony przed promieniowaniem UV spada z czasem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pami\u0119taj, aby ponownie posmarowa\u0107 si\u0119 kremem gdy si\u0119 spocisz, po p\u0142ywaniu, po wytarciu sk\u00f3ry r\u0119cznikiem. Nano\u015b na sk\u00f3r\u0119 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 kosmetyku \u2013 obrazowo \u2013 to oko\u0142o 6 \u0142y\u017ceczek na cia\u0142o doros\u0142ego cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Upa\u0142 jest wtedy, gdy temperatura powietrza przy powierzchni ziemi przekracza 30 st. C. W ci\u0105gu dnia, najwy\u017csza temperatura wyst\u0119puje pomi\u0119dzy godzin\u0105 15 a 18, a nie jak si\u0119 powszechnie s\u0105dzi \u2013 w po\u0142udnie, za\u015b najwi\u0119ksze promieniowanie UV notowane jest w godzinach 12.00-13.00.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wraz ze wzrostem temperatur znacz\u0105co wzrasta ryzyko odwodnienia oraz przegrzania organizmu. Upa\u0142 mo\u017ce doprowadzi\u0107 do wyst\u0105pienia udaru s\u0142onecznego lub cieplnego, kt\u00f3ry jest stanem zagra\u017caj\u0105cym zdrowiu, a nawet \u017cyciu. Jego objawy to: zm\u0119czenie, silne b\u00f3le i zawroty g\u0142owy, nudno\u015bci, gor\u0105czka, szum w uszach, drgawki, wzrost temperatury cia\u0142a zagra\u017caj\u0105cy \u017cyciu, wi\u0119ksza cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 bicia serca i oddechu. Upa\u0142 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6228,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"post-templates\/single-layout-5.php","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22,23,24],"tags":[],"class_list":["post-6227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-informacje","category-uwaga","has-thumb"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tyrawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tyrawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tyrawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tyrawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tyrawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6227"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tyrawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6229,"href":"https:\/\/tyrawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6227\/revisions\/6229"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tyrawa.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6228"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tyrawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tyrawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tyrawa.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}